Screen jezelf
- Houd ik bij het creëren van een krachtige leeromgeving rekening met het leerproces van leerlingen?
- Daag ik alle leerlingen voldoende uit? Is de lat voor iedereen bereikbaar?
- Heb ik een positieve houding ten opzichte van fouten?
- Stem ik de plaats van de leerlingen af op de leeractiviteit?
Video
Toelichting
Om rekenoefeningen te maken wordt het eerste leerjaar ingedeeld in twee groepen: leerlingen die individueel werken en leerlingen die extra instructie krijgen van de leerkracht. De leerkracht deelt de groepen in op basis van een voorgaande oefening die de leerlingen maakten. Wanneer de leerkracht de oefening gaat controleren bij de leerlingen die individueel werken, geeft één leerling volgende opmerking: ‘ik heb niet afgekeken’. Hierop reageert de leerkracht als volgt: “Je weet wat de juf zegt: liever een foutje dan kijken bij je buur”. Dankzij deze uitspraak weten leerlingen dat het maken van fouten niet erg is.
De plaats van de leerlingen wordt voor verschillende vakken aangepast aan de leeractiviteit van de leerlingen. Zo werken leerlingen voor het vak Nederlands in groepjes en doen ze voor het vak wereldoriëntatie een kringgesprek. Andere leerlingen krijgen voor wiskunde klassikale instructie en nog andere leerlingen zitten voor een differentiatie-uur verspreid per lesonderwerp. Binnen dit differentiatie-uur kunnen leerlingen werken aan oefeningen waar ze behoefte hebben aan extra uitdaging maar ook aan oefeningen waarbij ze de behoefte hebben aan extra instructie.
Meer inspiratie?
Aansluiten bij de zone van naaste ontwikkeling, daagt alle leerlingen uit. Het leerproces van leerlingen voldoende observeren en documenteren, creëert de mogelijkheid hierop in te spelen. Verschillende stappen in het leerproces van de leerlingen kunnen in verschillende opdrachten worden ingebouwd. Deze stappen worden door Bloom als volgt beschreven: herinneren → begrijpen → toepassen → analyseren → evalueren → creëren. Alle leeractiviteiten kunnen volgens deze stappen gradueel worden opgebouwd. Leerlingen die al verder zitten in hun leerproces, kunnen al een opdracht van de volgende stap krijgen.
Leerlingen appreciëren een positieve houding ten opzichte van fouten: “een foutje maken mag, daar leren we uit”. Wanneer leerlingen een foutje maken, voer dan een gesprek met hen zodat ze zelf tot het inzicht kunnen komen waarom ze fout zijn. Geef hen daarnaast voldoende oefenruimte om met fouten aan de slag te gaan, waarbij niet te snel wordt overgegaan naar activiteiten waar een beoordeling (op punten) op volgt.
Bij leeractiviteiten is het een enorme hulp wanneer de plaats van de leerlingen is afgestemd op de leeractiviteit. Hiervoor kan je de ruimte van de klas op een flexibele manier hanteren. Wanneer de meubels en schoolbanken gemakkelijk te verplaatsen zijn, creëert dit mogelijkheden om de plaats van de leerlingen af te stemmen op de leeractiviteit. Om tegemoet te komen aan de behoefte om structuur en duidelijkheid te creëren voor leerlingen, kunnen er vaste plaatsen worden afgesproken voor bepaalde activiteiten, zoals een instructietafel waar de instructie steeds plaatsvindt.
Wanneer leerlingen samenwerken in groepjes, zitten de verschillende groepen van elkaar gescheiden zodat er voldoende ruimte is tussen de groepjes. Op die manier kunnen alle groepjes rustig werken en gemakkelijk het benodigde materiaal halen.
Heb je zelf nog een goed praktijkvoorbeeld of een goede tip? Laat het ons zeker weten! Klik hier om jouw ideeën door te sturen.
